NGHỊ QUYẾT SỐ 27-NQ/TW – ĐỔI MỚI TƯ DUY TỔ CHỨC KHÔNG GIAN PHÁT TRIỂN QUỐC GIA VÀ TĂNG CƯỜNG LIÊN KẾT VÙNG BỨT PHÁ TRONG KỶ NGUYÊN MỚI
Tổ chức không gian phát triển quốc gia và liên kết vùng là bài toán chiến lược hàng đầu nhằm tối ưu hóa việc phân bổ các nguồn lực kinh tế, thiên nhiên, hạ tầng và con người trên phạm vi toàn quốc. Bước vào giai đoạn phát triển mới – kỷ nguyên vươn mình của dân tộc với mục tiêu xây dựng một nước Việt Nam phát triển, thu nhập cao và hiện đại, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 27-NQ/TW về phát triển các vùng và tổ chức không gian phát triển quốc gia trong giai đoạn mới với tầm nhìn chiến lược dài hạn đến năm 2045.
Văn kiện mang tầm vóc chiến lược này đánh dấu sự thay đổi căn bản, mang tính cách mạng về tư duy phát triển: Xóa bỏ hoàn toàn tư duy phát triển khép kín, phân tán, cục bộ theo địa giới hành chính tỉnh/thành phố; thay vào đó là xác lập cơ chế liên kết vùng thực chất, mở rộng không gian phát triển và lấy các hành lang kinh tế, cụm liên kết ngành làm động lực tăng trưởng chủ đạo cho toàn bộ nền kinh tế quốc gia. Trước đây, tình trạng đầu tư manh mún, trùng lặp hạ tầng giữa các địa phương lân cận đã gây lãng phí nguồn lực quốc gia và triệt tiêu thế mạnh của nhau. Sự ra đời của Nghị quyết số 27-NQ/TW chính là "chiến lược kiến tạo không gian mới", giúp phân công lao động xã hội tối ưu, phát huy tối đa tiềm năng, thế mạnh riêng có của từng vùng sinh thái, từng tiểu vùng và từng địa phương, tạo ra sức mạnh tổng hợp đưa đất nước phát triển nhanh, xanh và bền vững.
Để hiện thực hóa tầm nhìn tổ chức không gian quốc gia hiện đại, Nghị quyết số 27-NQ/TW đề ra phương hướng chỉ đạo và hệ thống giải pháp toàn diện dựa trên các trụ cột phát triển đột phá. Các vùng kinh tế trên toàn quốc được định hướng phát triển đồng bộ theo phương thức Kinh tế số – Kinh tế xanh – Kinh tế tuần hoàn, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực tăng trưởng chính. Nghị quyết ưu tiên huy động, tập trung nguồn lực quốc gia để xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, thông minh và hiện đại, đặc biệt là mạng lưới đường bộ cao tốc liên vùng, đường sắt tốc độ cao, hệ thống cảng biển đặc biệt, sân bay quốc tế lớn, hạ tầng năng lượng xanh và hạ tầng số tốc độ cao kết nối vươn tầm khu vực. Việc tổ chức không gian phát triển mới chú trọng hình thành các vùng động lực quốc gia, các cực tăng trưởng trọng điểm để tạo hiệu ứng lan tỏa, dẫn dắt và kéo các vùng khó khăn, vùng sâu, vùng xa cùng vươn lên phát triển. Đồng thời, Nghị quyết đề ra các định hướng phát triển hệ thống đô thị thông minh, bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu; phân bổ không gian gắn liền với bảo vệ nghiêm ngặt an ninh sinh thái, tài nguyên nước, bảo tồn thiên nhiên và giữ vững thế trận quốc phòng, an ninh tại các địa bàn biên giới, biển đảo chiến lược của Tổ quốc.
Ý nghĩa to lớn của Nghị quyết số 27-NQ/TW là tạo ra một "bàn cờ phát triển" tối ưu cho toàn quốc, giúp giảm chi phí logistics, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và đảm bảo người dân ở bất kỳ vùng miền nào cũng được hưởng thụ các dịch vụ xã hội chất lượng cao. Để đưa Nghị quyết vào thực tiễn đời sống, các Bộ, ngành Trung ương cần khẩn trương hoàn thiện hệ thống quy hoạch vùng, quy hoạch ngành quốc gia và xây dựng cơ chế tài chính, ngân sách vượt trội dành riêng cho các dự án liên kết vùng. Chính quyền các địa phương phải nâng cao tầm nhìn, chủ động "bắt tay" hợp tác liên tỉnh trong việc quy hoạch chuỗi cung ứng, hạ tầng giao thông kết nối, quản lý tài nguyên thiên nhiên và xử lý môi trường chung.
Sự đồng thuận, ủng hộ của Nhân dân trong công tác giải phóng mặt bằng phục vụ các dự án hạ tầng liên kết vùng trọng điểm, cùng sự chủ động dịch chuyển cơ cấu lao động thích ứng với các ngành kinh tế mới sẽ là chìa khóa để hiện thực hóa một nước Việt Nam phát triển cân bằng, hiện đại, phồn vinh và thịnh vượng.
