NGHỊ QUYẾT SỐ 23-NQ/TW VỀ CÔNG TÁC NGƯỜI VIỆT NAM Ở NƯỚC NGOÀI – KHƠI DẬY NGUỒN LỰC CHIẾN LƯỢC CỦA CỘNG ĐỒNG KIỀU BÀO VÌ MỘT VIỆT NAM PHỒN VINH, CƯỜNG THỊNH
Trong suốt chiều dài lịch sử dựng nước và giữ nước vĩ đại của dân tộc Việt Nam, tinh thần đại đoàn kết toàn dân tộc luôn là nguồn sức mạnh nội sinh vô cùng to lớn, là đường lối chiến lược xuyên suốt, quyết định mọi thắng lợi của sự nghiệp cách mạng. Bước vào giai đoạn phát triển mới – kỷ nguyên vươn mình của dân tộc với mục tiêu xây dựng một nước Việt Nam phồn vinh, hạnh phúc và phát triển bền vững đến giữa thế kỷ XXI, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 23-NQ/TW về công tác người Việt Nam ở nước ngoài.
Văn kiện mang tính chiến lược, đánh dấu một bước chuyển biến vượt bậc, sâu sắc về cả nhận thức, tư duy lý luận cũng như thực tiễn chỉ đạo của Đảng ta đối với cộng đồng hơn 6,5 triệu đồng bào đang sinh sống, học tập và làm việc tại trên 130 quốc gia và vùng lãnh thổ trên toàn thế giới. Nghị quyết số 23-NQ/TW không còn dừng lại ở những thông điệp tình cảm quê hương hay nhìn nhận kiều bào như đối tượng vận động đơn thuần, mà đã nâng tầm tư duy khi khẳng định một cách mạnh mẽ, nhất quán: Cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài là một bộ phận không thể tách rời và là một "nguồn lực chiến lược" đặc biệt quan trọng của cộng đồng dân tộc Việt Nam. Trí thức, chuyên gia, doanh nhân, nhà khoa học và thế hệ trẻ kiều bào chính là chiếc cầu nối bền vững kết nối Việt Nam với tri thức nhân loại, công nghệ tiên tiến, nguồn vốn quốc tế và thị trường toàn cầu. Trong bối cảnh bùng nổ của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, sự đóng góp của đồng bào xa quê không chỉ nằm ở nguồn lực tài chính gửi về quê hương, mà quan trọng hơn là tri thức, kinh nghiệm quản trị hiện đại, chuyển giao công nghệ cao và việc quảng bá hình ảnh, văn hóa Việt Nam ra thế giới. Việc ban hành Nghị quyết số 23-NQ/TW thể hiện sự quan tâm sâu sắc, tình cảm chân thành và trách nhiệm của Đảng, Nhà nước đối với đồng bào ta ở xa Tổ quốc, đồng thời khơi dậy mạnh mẽ lòng tự hào, tự tôn dân tộc và khát vọng cống hiến trong mỗi người con đất Việt dù ở bất kỳ nơi đâu trên toàn cầu.
Để chuyển hóa nhận thức chiến lược thành các kết quả thực tế sinh động, Nghị quyết số 23-NQ/TW đề ra hệ thống giải pháp đồng bộ, toàn diện, có tính khả thi và đột phá cao trong giai đoạn mới. Trọng tâm hàng đầu là việc tiếp tục thể chế hóa, hoàn thiện đồng bộ hệ thống pháp luật, cơ chế chính sách liên quan trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của kiều bào. Các quy định về quốc tịch, sở hữu nhà ở, quyền sử dụng đất đai, môi trường đầu tư kinh doanh, đăng ký sở hữu trí tuệ và chuyển giao công nghệ đang được rà soát, sửa đổi theo hướng cởi mở, thông thoáng và bình đẳng như đối với công dân trong nước. Đột phá quan trọng nhất của Nghị quyết là việc giao nhiệm vụ cho các cơ quan chức năng chủ động xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia toàn diện về chuyên gia, nhà khoa học, trí thức và các nhà đầu tư người Việt Nam ở nước ngoài. Trên cơ sở đó, Nhà nước thực hiện chính sách "trải thảm đỏ", tạo cơ chế đặt hàng, giao nhiệm vụ cụ thể và thu hút nhân tài kiều bào tham gia trực tiếp vào các chương trình, dự án trọng điểm quốc gia về chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, công nghệ bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI) và chuyển đổi năng lượng xanh. Song song với thu hút nguồn lực trí tuệ và kinh tế, công tác gìn giữ, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc và phong trào dạy - học tiếng Việt cho thế hệ thứ ba, thứ tư kiều bào được xác định là nền tảng cốt lõi để nuôi dưỡng tâm hồn, giữ vững sợi dây liên kết cội nguồn dân tộc. Việc xây dựng các trung tâm văn hóa Việt Nam tại các địa bàn có đông cộng đồng, cung cấp giáo trình dạy tiếng Việt trực tuyến chuẩn hóa và tổ chức các chương trình Trại hè Việt Nam, Ngày tôn vinh tiếng Việt đã và đang tạo ra sức lan tỏa sâu rộng. Bên cạnh đó, các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài được yêu cầu nâng cao năng lực, đẩy mạnh công tác bảo hộ công dân, hỗ trợ địa vị pháp lý để cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài yên tâm ổn định cuộc sống, hội nhập sâu rộng và nâng cao vị thế tại nước sở tại.
Việc quán triệt sâu sắc và triển khai hiệu quả Nghị quyết số 23-NQ/TW có ý nghĩa vô cùng to lớn đối với sự nghiệp đại đoàn kết toàn dân tộc, tạo ra xung lực mới để quy tụ và giải phóng tối đa sức mạnh tổng hợp của đất nước. Yêu cầu đặt ra đối với các cấp ủy Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội là phải xóa bỏ triệt để tư duy định kiến, mặc cảm cũ; xây dựng tinh thần cởi mở, chân thành, cầu thị và tôn trọng những điểm khác biệt không trái với lợi ích chung của dân tộc. Chính quyền các địa phương cần chủ động xây dựng cơ chế đối thoại, rà soát chính sách thu hút kiều bào phù hợp với tiềm năng địa phương, giải quyết kịp thời, triệt để các vướng mắc hành chính khi kiều bào về nước làm việc, đầu tư hay sinh sống. Từng gia đình có thân nhân ở nước ngoài cần trở thành một "sứ giả" lan tỏa những thông tin chính thống, hình ảnh đất nước đổi mới, hòa bình và phát triển đến với đồng bào xa quê. Mặt trận Tổ quốc và các hội đoàn kiều bào cần phát huy vai trò cầu nối, đổi mới nội dung và phương thức hoạt động để thu hút đông đảo tầng lớp kiều bào, nhất là giới trẻ, hướng về đóng góp cho quê hương.
Thực hiện thắng lợi Nghị quyết số 23-NQ/TW chính là hành động thiết thực nhất để khơi dậy lòng tự tôn dân tộc, quy tụ muôn triệu trái tim Việt Nam ở khắp năm châu cùng chung tay xây dựng một nước Việt Nam phồn vinh, cường thịnh, vững bước tiến vào kỷ nguyên mới và sánh vai với các cường quốc năm châu như nguyện ước của Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại.
