BẢO HIỂM Y TẾ – TẤM LÁ CHẮN BẢO VỆ SỨC KHỎE, GIẢM GÁNH NẶNG CHO MỖI GIA ĐÌNH
Bảo hiểm y tế (BHYT) không chỉ là một chính sách an sinh xã hội mà còn là điểm tựa thiết thực giúp người dân giảm gánh nặng chi phí khi không may ốm đau, bệnh tật. Với Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật BHYT số 51/2024/QH15 và các quy định hướng dẫn mới, quyền lợi của người tham gia tiếp tục được mở rộng, thủ tục khám, chữa bệnh ngày càng thuận tiện, nhất là trong bối cảnh chuyển đổi số y tế đang được đẩy mạnh.
BHYT – từ chính sách an sinh đến quyền lợi thiết thực của mỗi người dân
Luật số 51/2024/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật BHYT được Quốc hội thông qua ngày 27/11/2024 và có hiệu lực từ ngày 01/7/2025. Luật tiếp tục hoàn thiện chính sách BHYT theo hướng mở rộng đối tượng tham gia, nâng cao quyền lợi, tạo thuận lợi trong tiếp cận dịch vụ khám, chữa bệnh và tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin.
Ý nghĩa của BHYT càng thể hiện rõ khi người dân phải điều trị bệnh dài ngày hoặc phát sinh những chi phí y tế lớn. Một lần nhập viện, một ca phẫu thuật hay quá trình điều trị bệnh mạn tính có thể khiến gia đình phải đối mặt với khoản chi phí vượt xa khả năng dự phòng. Khi tham gia BHYT, người bệnh được quỹ BHYT thanh toán chi phí khám, chữa bệnh trong phạm vi được hưởng theo mức hưởng của từng đối tượng.
Vì vậy, tham gia BHYT không nên được nhìn nhận đơn thuần là “mua một tấm thẻ”, mà là chủ động tạo dựng một cơ chế bảo vệ tài chính cho bản thân và gia đình trước những rủi ro về sức khỏe.
Nhiều trường hợp được quỹ BHYT thanh toán 100% chi phí trong phạm vi hưởng
Một trong những nội dung đáng chú ý của chính sách BHYT hiện hành là việc mở rộng các trường hợp được hưởng 100% chi phí khám, chữa bệnh trong phạm vi quyền lợi.
Theo Luật BHYT năm 2024, người tham gia BHYT thuộc một số nhóm đối tượng theo quy định được quỹ BHYT thanh toán 100% chi phí khám, chữa bệnh trong phạm vi được hưởng. Bên cạnh đó, Luật cũng quy định các trường hợp đặc biệt được hưởng 100%, trong đó có khám, chữa bệnh tại cơ sở khám, chữa bệnh thuộc cấp ban đầu; khám, chữa bệnh cấp cứu tại bất kỳ cơ sở khám, chữa bệnh nào; hoặc trường hợp người tham gia BHYT đủ 5 năm liên tục và đáp ứng điều kiện về số tiền cùng chi trả trong năm.
Đây là những quy định có ý nghĩa thiết thực, đặc biệt đối với người cao tuổi, trẻ em, người thuộc nhóm chính sách, người có hoàn cảnh khó khăn và những người thường xuyên phải sử dụng dịch vụ y tế.
Người dân được chăm sóc sức khỏe, thụ hưởng quyền lợi từ chính sách bảo hiểm y tế.
Đáng chú ý, từ ngày 01/01/2026, người tham gia BHYT thuộc hộ gia đình cận nghèo được nâng mức hưởng từ 95% lên 100% chi phí khám, chữa bệnh trong phạm vi được hưởng. Người từ đủ 75 tuổi trở lên đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội cũng được nâng mức hưởng lên 100%.
Những điều chỉnh này tiếp tục thể hiện sự quan tâm của Nhà nước đối với nhóm dân cư dễ bị tổn thương, góp phần giảm chi phí mà người bệnh phải tự chi trả.
Tham gia BHYT 5 năm liên tục – quyền lợi người dân cần đặc biệt lưu ý
Một nội dung người tham gia BHYT cần chủ động quan tâm là thời gian tham gia BHYT 5 năm liên tục.
Theo quy định, người có thời gian tham gia BHYT 5 năm liên tục trở lên và có số tiền cùng chi trả chi phí khám, chữa bệnh trong năm lớn hơn 6 lần mức lương cơ sở thì được quỹ BHYT thanh toán 100% chi phí khám, chữa bệnh trong phạm vi được hưởng đối với những lần khám, chữa bệnh tiếp theo theo quy định.
Từ ngày 01/7/2026, mức lương cơ sở được áp dụng là 2.530.000 đồng/tháng. Theo đó, ngưỡng 6 lần mức lương cơ sở là 15.180.000 đồng; ngưỡng 15% mức lương cơ sở là 379.500 đồng. Trường hợp chi phí một lần khám, chữa bệnh thấp hơn 379.500 đồng thì được quỹ BHYT thanh toán 100% trong phạm vi được hưởng theo quy định.
Đây là quyền lợi đặc biệt có ý nghĩa đối với những người mắc bệnh mạn tính, bệnh nặng hoặc phải điều trị nhiều lần trong năm.
Do đó, người dân cần chủ động kiểm tra thời gian tham gia BHYT của mình, hạn chế để quá trình tham gia bị gián đoạn và lưu giữ các chứng từ liên quan khi phát sinh phần chi phí cùng chi trả.
Khám, chữa bệnh thuận lợi hơn với căn cước và VNeID
Cùng với việc mở rộng quyền lợi, cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số đang làm thay đổi đáng kể cách người dân tiếp cận dịch vụ BHYT.
Theo quy định hiện hành, khi đi khám, chữa bệnh BHYT, người tham gia có thể xuất trình thẻ căn cước/căn cước công dân hoặc tài khoản định danh điện tử VNeID mức độ 2 đã tích hợp thông tin thẻ BHYT, theo quy định.
Đến hết tháng 6/2026, 100% cơ sở khám, chữa bệnh BHYT trên toàn quốc đã triển khai tiếp nhận người bệnh bằng căn cước công dân gắn chip hoặc VNeID. Việc kết nối dữ liệu giúp giảm giấy tờ, rút ngắn thời gian làm thủ tục và tạo thuận lợi hơn cho người bệnh.
Người dân cũng có thể sử dụng VNeID để theo dõi thông tin, lịch sử khám, chữa bệnh BHYT theo các tiện ích được triển khai trên ứng dụng.
Đây là bước tiến quan trọng trong quá trình xây dựng nền hành chính phục vụ, đưa các tiện ích số đến gần hơn với đời sống người dân.
Từ ngày 01/7/2026, quyền lợi khi khám, chữa bệnh được mở rộng
Một điểm mới đáng chú ý trong năm 2026 là chính sách BHYT tiếp tục mở rộng quyền lợi đối với người tự đi khám, chữa bệnh ngoại trú tại một số cơ sở khám, chữa bệnh cấp cơ bản và cấp chuyên sâu.
Theo quy định được triển khai từ ngày 01/7/2026, trong một số trường hợp, người tham gia BHYT tự đi khám, chữa bệnh ngoại trú tại các cơ sở thuộc phạm vi quy định vẫn được quỹ BHYT thanh toán 50% mức hưởng đối với phần chi phí thuộc phạm vi được hưởng. Đối với một số bệnh hiếm, bệnh hiểm nghèo, bệnh cần điều trị chuyên sâu hoặc các trường hợp được pháp luật quy định, mức hưởng có thể cao hơn.
Quy định mới góp phần giảm những rào cản trong tiếp cận dịch vụ y tế, đồng thời phù hợp với quá trình chuyển đổi từ mô hình phân tuyến trước đây sang hệ thống phân cấp chuyên môn kỹ thuật mới.
Tuy nhiên, người dân cần lưu ý: không phải mọi trường hợp tự đi khám ở bất kỳ cơ sở nào cũng mặc nhiên được hưởng 100% chi phí. Mức thanh toán phụ thuộc vào nơi khám, loại hình cơ sở, tình trạng bệnh, hình thức điều trị và nhóm đối tượng tham gia BHYT.
Vì vậy, trước khi đi khám, nhất là khi dự kiến khám tại cơ sở y tế khác nơi đăng ký ban đầu, người dân nên chủ động tìm hiểu quy định hoặc liên hệ cơ sở khám, chữa bệnh và cơ quan BHXH để được hướng dẫn.
Đừng để đến khi mắc bệnh mới nghĩ đến BHYT
Trong cuộc sống, không ai có thể biết trước khi nào mình cần đến bệnh viện. Một người đang khỏe mạnh hôm nay vẫn có thể phải điều trị dài ngày vì tai nạn, bệnh cấp tính hoặc bệnh mạn tính.
Bởi vậy, giá trị lớn nhất của BHYT không nằm ở việc người dân sử dụng thẻ bao nhiêu lần, mà ở sự bảo đảm tài chính khi rủi ro sức khỏe xảy ra.
Đối với người lao động, việc duy trì BHYT liên tục là bảo vệ chính mình và gia đình. Đối với người làm việc tự do, nông dân, hộ kinh doanh và những người không thuộc nhóm tham gia BHYT bắt buộc, cần chủ động tìm hiểu chính sách BHYT theo hộ gia đình hoặc nhóm phù hợp.
Các gia đình cũng cần quan tâm đến việc tham gia BHYT cho trẻ em, người cao tuổi và các thành viên trong hộ; rà soát thời hạn sử dụng, thông tin cá nhân và quyền lợi trên hệ thống để kịp thời điều chỉnh khi có thay đổi.
Chủ động tham gia, chủ động bảo vệ sức khỏe
Để chính sách BHYT thực sự phát huy hiệu quả, bên cạnh trách nhiệm của cơ quan quản lý và cơ sở khám, chữa bệnh, mỗi người dân cần chủ động thực hiện đúng quyền và nghĩa vụ của mình.
Người tham gia cần:
Một là, tham gia BHYT đầy đủ, duy trì liên tục, hạn chế gián đoạn thời gian tham gia.
Hai là, chủ động kiểm tra thông tin tham gia BHYT, thời hạn sử dụng và mức hưởng của mình.
Ba là, khi đi khám, chữa bệnh, sử dụng căn cước, VNeID hoặc thông tin BHYT theo quy định để thuận tiện trong quá trình làm thủ tục.
Bốn là, tìm hiểu trước về cơ sở khám, chữa bệnh, quyền lợi và mức hưởng, đặc biệt khi đi khám không đúng nơi đăng ký ban đầu.
Năm là, bảo quản thông tin cá nhân, không cung cấp mã OTP, mật khẩu hoặc thông tin tài khoản ngân hàng cho người lạ; cảnh giác với các cuộc gọi, tin nhắn giả danh cơ quan BHXH, cơ sở y tế để yêu cầu chuyển tiền hoặc cung cấp thông tin.
BHYT là chính sách có tính cộng đồng sâu sắc. Mỗi người tham gia không chỉ bảo vệ bản thân mà còn góp phần chia sẻ rủi ro với những người không may mắc bệnh, tạo nguồn lực để hệ thống y tế chăm sóc sức khỏe Nhân dân.
Trong bối cảnh chính sách BHYT tiếp tục được hoàn thiện theo hướng mở rộng quyền lợi, đẩy mạnh chuyển đổi số và lấy người dân làm trung tâm, tham gia BHYT đầy đủ, duy trì liên tục chính là một lựa chọn chủ động cho sức khỏe và an sinh của mỗi gia đình.
Mỗi người dân hãy tham gia BHYT – vì sức khỏe của chính mình, vì sự bình an của gia đình và vì một cộng đồng được bảo vệ tốt hơn trước những rủi ro về sức khỏe.
