BẢO HIỂM XÃ HỘI, BẢO HIỂM Y TẾ – ĐIỂM TỰA AN SINH, BẢO VỆ SỨC KHỎE VÀ CUỘC SỐNG CỦA NHÂN DÂN
Tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế không chỉ là thực hiện một chính sách an sinh xã hội mà còn là cách mỗi người chủ động bảo vệ sức khỏe, thu nhập và cuộc sống của bản thân, gia đình trước những rủi ro trong hiện tại và tương lai. Từ ngày 01/7/2025, nhiều quy định mới của Luật Bảo hiểm xã hội và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm y tế đã chính thức có hiệu lực, mở rộng quyền lợi và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân.
Bảo hiểm xã hội – tích lũy cho tương lai, bảo đảm cuộc sống khi hết tuổi lao động
Ngày 29/6/2024, Quốc hội thông qua Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15, có hiệu lực từ ngày 01/7/2025. Luật mới gồm 11 chương, 141 điều, tiếp tục khẳng định bảo hiểm xã hội là một trong những trụ cột quan trọng của hệ thống an sinh xã hội, hướng tới mở rộng diện bao phủ, gia tăng quyền lợi và tạo cơ hội để ngày càng nhiều người dân được bảo đảm cuộc sống khi về già.
Một trong những điểm đáng chú ý là giảm thời gian đóng bảo hiểm xã hội tối thiểu để được hưởng lương hưu từ 20 năm xuống còn 15 năm, qua đó mở rộng cơ hội hưởng lương hưu hằng tháng cho người lao động. Quy định này có ý nghĩa thiết thực đối với những người đã tham gia bảo hiểm xã hội nhưng chưa đủ 20 năm theo quy định trước đây.
Cùng với lương hưu, người đang hưởng lương hưu còn được hưởng bảo hiểm y tế theo quy định. Đây là sự bảo đảm kép, vừa có nguồn thu nhập ổn định khi hết tuổi lao động, vừa được chăm sóc sức khỏe thông qua chính sách bảo hiểm y tế.
Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 cũng bổ sung, hoàn thiện chính sách trợ cấp hưu trí xã hội, góp phần hình thành hệ thống bảo hiểm xã hội đa tầng. Theo quy định, độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội được giảm xuống còn từ đủ 75 tuổi; đối với người thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo thì từ đủ 70 tuổi đến dưới 75 tuổi nếu đáp ứng điều kiện theo luật sẽ được hưởng chính sách này.
Đối với người lao động không thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm xã hội tự nguyện là một lựa chọn phù hợp để chủ động tích lũy thời gian đóng, hướng tới hưởng lương hưu và các quyền lợi an sinh khi đủ điều kiện.
Đặc biệt, từ ngày 01/7/2025, chính sách bảo hiểm xã hội tự nguyện được bổ sung trợ cấp thai sản. Người tham gia đáp ứng điều kiện theo quy định được hưởng trợ cấp 2 triệu đồng cho mỗi con được sinh ra; chính sách do ngân sách nhà nước bảo đảm.
Những quy định mới cho thấy chính sách bảo hiểm xã hội đang từng bước chuyển từ việc chỉ tập trung giải quyết rủi ro sang chủ động bảo đảm an sinh lâu dài cho người dân.
Bảo hiểm y tế – “tấm lá chắn” trước chi phí khám, chữa bệnh
Nếu bảo hiểm xã hội là điểm tựa bảo đảm thu nhập và cuộc sống lâu dài thì bảo hiểm y tế là tấm lá chắn quan trọng giúp người dân giảm gánh nặng chi phí khi ốm đau, bệnh tật.
Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm y tế số 51/2024/QH15 được Quốc hội thông qua ngày 27/11/2024 và có hiệu lực từ ngày 01/7/2025. Luật mới tiếp tục mở rộng quyền lợi, tạo thuận lợi cho người tham gia và hướng tới bảo đảm công bằng trong tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe.
Theo quy định mới, nhiều nhóm đối tượng được Quỹ bảo hiểm y tế thanh toán 100% chi phí khám, chữa bệnh trong phạm vi được hưởng. Trong đó có nhiều nhóm chính sách, người yếu thế và một số nhóm người cao tuổi, người đang hưởng trợ cấp xã hội theo quy định của pháp luật.
Đáng chú ý, từ ngày 01/01/2026, người tham gia BHYT thuộc hộ cận nghèo được điều chỉnh mức hưởng từ 95% lên 100% theo quy định mới; người từ đủ 75 tuổi trở lên đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội cũng được điều chỉnh mức hưởng lên 100%.
Bên cạnh đó, pháp luật tiếp tục quy định một số trường hợp được hưởng 100% chi phí khám, chữa bệnh BHYT, trong đó có trường hợp chi phí cho một lần khám, chữa bệnh thấp hơn 15% mức lương cơ sở theo quy định. Vì vậy, người dân cần nắm rõ đối tượng tham gia, mức hưởng, phạm vi quyền lợi và điều kiện thanh toán để bảo đảm quyền lợi của mình khi đi khám, chữa bệnh.
Bảo hiểm y tế góp phần giảm gánh nặng chi phí khám, chữa bệnh cho người dân.
Đi khám bệnh, người dân cần chủ động sử dụng thông tin BHYT điện tử
Cùng với quá trình chuyển đổi số, việc sử dụng bảo hiểm y tế ngày càng thuận tiện hơn. Người tham gia có thể sử dụng căn cước công dân, thông tin định danh điện tử trên VNeID theo quy định khi thực hiện thủ tục khám, chữa bệnh BHYT. Điều này góp phần giảm giấy tờ, rút ngắn thời gian làm thủ tục và tạo thuận lợi cho cả người bệnh và cơ sở khám, chữa bệnh.
Tuy nhiên, người dân không nên chỉ quan tâm đến thẻ BHYT khi phát sinh bệnh tật. Việc duy trì tham gia BHYT liên tục có ý nghĩa rất quan trọng, bởi bệnh tật và tai nạn có thể xảy ra bất cứ lúc nào, trong khi chi phí điều trị một ca bệnh nặng có thể vượt xa khả năng chi trả của nhiều gia đình.
Một tấm thẻ BHYT với mức đóng phù hợp có thể trở thành sự hỗ trợ rất lớn khi người dân phải điều trị dài ngày, phẫu thuật hoặc mắc bệnh cần chi phí cao.
Chuyển đổi số góp phần tạo thuận lợi cho người dân trong tiếp cận và sử dụng các dịch vụ BHXH, BHYT.
Đừng vì khó khăn trước mắt mà bỏ quên an sinh lâu dài
Trong thực tế, một bộ phận người dân vẫn có tâm lý chỉ tham gia BHYT khi thường xuyên đau ốm hoặc ngừng đóng BHXH khi gặp khó khăn về thu nhập. Đây là cách nhìn cần được thay đổi.
Bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế đều mang tính chia sẻ rủi ro trong cộng đồng. Người khỏe hỗ trợ người bệnh; người đang làm việc tích lũy cho cuộc sống khi về già; người có điều kiện cùng chia sẻ với những người yếu thế hơn. Khi số người tham gia càng lớn, tính bền vững của chính sách an sinh càng được nâng lên.
Đối với người lao động đang làm việc tại các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, cần chủ động kiểm tra quá trình tham gia BHXH, BHYT, bảo đảm việc đóng được thực hiện đầy đủ, đúng quy định. Khi thay đổi nơi làm việc, nghỉ việc hoặc chuyển sang hình thức lao động khác, cần tìm hiểu phương án tiếp tục tham gia để tránh gián đoạn quyền lợi.
Đối với người lao động tự do, nông dân, hộ kinh doanh và những người không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc, cần tìm hiểu chính sách BHXH tự nguyện và BHYT hộ gia đình. Việc tham gia sớm, duy trì liên tục chính là sự chủ động chuẩn bị cho tương lai của bản thân và gia đình.
Mỗi người dân hãy chủ động tìm hiểu và bảo vệ quyền lợi của mình
Chính sách BHXH, BHYT có nhiều quy định liên quan đến từng nhóm đối tượng, mức đóng, mức hưởng, thời gian tham gia và điều kiện hưởng. Vì vậy, người dân không nên nghe theo thông tin truyền miệng hoặc các nguồn không chính thống.
Khi có nhu cầu, người dân có thể liên hệ cơ quan bảo hiểm xã hội, đại lý thu, cơ sở khám, chữa bệnh hoặc bộ phận có thẩm quyền tại địa phương để được hướng dẫn cụ thể theo từng trường hợp.
Đặc biệt, cần cảnh giác với các hành vi giả danh cơ quan bảo hiểm xã hội để yêu cầu người dân cung cấp thông tin cá nhân, mã OTP, mật khẩu, tài khoản ngân hàng hoặc chuyển tiền. Các thông tin liên quan đến quá trình tham gia, hưởng chế độ BHXH, BHYT cần được kiểm tra thông qua các kênh chính thức.
Thực hiện tốt chính sách BHXH, BHYT không chỉ bảo vệ quyền lợi của mỗi cá nhân mà còn góp phần xây dựng một cộng đồng có khả năng chủ động ứng phó với rủi ro, giảm gánh nặng cho gia đình và xã hội.
Mỗi người dân hãy chủ động tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế; duy trì quá trình tham gia đầy đủ, liên tục; tìm hiểu đúng quyền lợi và thực hiện đúng quy định của pháp luật. Chủ động tham gia hôm nay chính là chuẩn bị một điểm tựa an sinh vững chắc cho ngày mai.
